Ładowanie samochodu elektrycznego jest proste. W praktyce wystarczą Type 2 i CCS

Pierwsze ładowanie samochodu elektrycznego wygląda groźniej na zdjęciach niż w rzeczywistości. Kilka wtyczek, aplikacje operatorów, karty RFID, Plug & Charge, różne moce ładowania: na pierwszy rzut oka może się wydawać, że to skomplikowany system wymagający długiej nauki.

W praktyce jest dużo prościej, niż się wydaje.

Jeśli jeździsz współczesnym samochodem elektrycznym w Polsce, wystarczy zapamiętać dwie nazwy: Type 2 i CCS. Type 2 to złącze do ładowania AC, które wykorzystasz na przykład w domu, przy wallboxie albo na typowym publicznym słupku. CCS odpowiada za szybkie ładowanie DC, które znajdziesz głównie na trasach i przy dłuższych podróżach.

Do tego dochodzi jeszcze kwestia autoryzacji, czyli sposobu na uruchomienie sesji. W zależności od samochodu i ładowarki możesz po prostu podłączyć kabel, użyć aplikacji, przyłożyć kartę RFID albo zapłacić kartą płatniczą. Brzmi to bardziej skomplikowanie, niż jest w rzeczywistości. Po pierwszym ładowaniu większość z tych elementów staje się oczywista.

To naprawdę jest prostsze niż tankowanie

Przy samochodzie spalinowym też mamy kilka kroków: wybierasz odpowiednie paliwo, podjeżdżasz do właściwego dystrybutora, tankujesz i płacisz.

W elektryku wygląda to podobnie, tylko prościej: parkujesz, otwierasz klapkę, podłączasz kabel i uruchamiasz ładowanie. Czasem nawet tego ostatniego kroku nie musisz robić, bo samochód i ładowarka rozpoznają się automatycznie dzięki funkcji Plug & Charge.

Nie musisz też znać wszystkich standardów ładowania na świecie. W Europie, a więc i w Polsce, nowe samochody elektryczne korzystają głównie z Type 2 i CCS. CHAdeMO wciąż można spotkać, ale przede wszystkim w starszych modelach.

Zapamiętaj więc jedną zasadę:

• Type 2 = AC, czyli zwykle wolniejsze ładowanie.
• CCS = DC, czyli szybkie ładowanie.

Jakie wtyczki spotkasz w Polsce?

Type 2, czyli ładowanie AC

Type 2 to podstawowe złącze do ładowania prądem przemiennym (AC). Znajdziesz je między innymi w:

• domowych wallboxach,
• publicznych ładowarkach AC,
• galeriach handlowych i na parkingach,
• hotelach i biurowcach.

Publiczne ładowarki AC najczęściej oferują moc 11 lub 22 kW, choć zdarzają się też niższe wartości.

Warto zapamiętać jedną rzecz: moc podana na ładowarce nie zawsze oznacza moc, z jaką faktycznie naładuje się samochód. Jeśli słupek oferuje 22 kW, a auto przyjmuje maksymalnie 11 kW AC, ładowanie i tak będzie ograniczone do 11 kW. To normalne, bo samochód i ładowarka komunikują się ze sobą i same ustalają bezpieczne parametry sesji.

Kabel Type 2-Type 2, czyli przewód do bagażnika

Tu początkujący kierowca może wpaść w małą pułapkę: nie każda ładowarka AC ma własny kabel.

Część publicznych stacji AC to po prostu słupek z gniazdem Type 2. W takiej sytuacji podłączasz własny kabel Type 2-Type 2, jeden koniec do samochodu, drugi do gniazda w ładowarce.

To prosty przewód. Dobrze mieć go pod ręką. Możesz trafić na dwie sytuacje:

• Ładowarka AC z własnym przewodem. Bierzesz kabel ze stacji i podłączasz go do samochodu.
• Ładowarka AC z samym gniazdem. Wyciągasz własny kabel Type 2-Type 2: jeden koniec podłączasz do samochodu, drugi do ładowarki.

Właśnie dlatego właściciele elektryków często mają w bagażniku kabel, którego kierowca przesiadający się z samochodu spalinowego zupełnie się nie spodziewa.

CCS, czyli szybkie ładowanie DC

CCS to standard szybkiego ładowania prądem stałym (DC). Wtyczka CCS wygląda jak Type 2, tylko z dwoma dużymi stykami dodanymi na dole. Dzięki nim do samochodu można dostarczyć znacznie większą moc.

Na stacjach DC spotkasz ładowarki o mocy 50, 100, 150, 200, 300, a czasem nawet ponad 300 kW. To jednak nie znaczy, że każdy samochód naładuje się z taką mocą. Jeśli auto ma maksymalną moc ładowania DC na poziomie 100 kW, podłączenie go do ładowarki 350 kW nie sprawi, że nagle zacznie przyjmować 350 kW, bo tak jak przy AC, to samochód kontroluje cały proces.

Kabel CCS niemal zawsze znajduje się na stacji DC. Jest gruby i ciężki, więc w przeciwieństwie do kabla Type 2-Type 2 nikt nie wozi go w bagażniku.

CHAdeMO, standard spotykany coraz rzadziej

CHAdeMO to starszy standard szybkiego ładowania, który wciąż można znaleźć na części publicznych stacji. Kojarzy się głównie ze starszymi samochodami, przede wszystkim Nissanem Leaf, choć korzystały z niego też niektóre modele Mitsubishi i innych producentów.

Jeśli kupujesz dziś nowy samochód elektryczny na rynek europejski, CHAdeMO najczęściej Cię nie dotyczy. Inaczej jest przy zakupie używanego elektryka: tu dobrze sprawdzić, jaki standard szybkiego ładowania obsługuje konkretny model.

AC i DC, o co właściwie chodzi?

AC i DC brzmią technicznie, ale dla kierowcy sprowadzają się do prostej zasady. Przy AC prąd trafia do samochodu, a jego pokładowa ładowarka przekształca go na potrzeby akumulatora. Przy DC przekształcanie odbywa się po stronie stacji, a energia trafia do akumulatora bezpośrednio. Właśnie dlatego ładowanie DC bywa dużo szybsze.

To jednak nie oznacza, że DC zawsze jest lepszym wyborem. AC świetnie sprawdza się na co dzień, gdy samochód i tak stoi kilka godzin, a DC jest nie do przecenienia w trasie, gdy w kilkanaście czy kilkadziesiąt minut chcesz uzupełnić sporą część energii i jechać dalej.

Dlaczego niektóre samochody mają dwa gniazda?

To kolejna rzecz, która może zaskoczyć osobę zaczynającą przygodę z elektromobilnością: niektóre modele mają dwa porty ładowania, umieszczone po przeciwnych stronach nadwozia.

Dobrym przykładem jest Porsche Taycan. W zależności od wersji i rynku jedno gniazdo obsługuje zarówno AC, jak i DC przez CCS, a drugie służy wyłącznie do ładowania AC. Podobne rozwiązanie znajdziesz też w Audi e-tron GT, gdzie zwykle prawa strona nadwozia odpowiada za CCS, a lewa za samo AC.

Dwa gniazda nie oznaczają jednak dwóch niezależnych szybkich ładowań, chodzi przede wszystkim o wygodę. Jeśli ładowarka stoi po jednej stronie samochodu, możesz podjechać tak, by wygodnie podłączyć przewód. Przy innym miejscu parkingowym lepiej sprawdzi się drugie gniazdo.

Jak uruchomić ładowanie?

Samo podłączenie kabla to dopiero część całej operacji. Ładowarka musi jeszcze wiedzieć, kto korzysta z jej energii i w jaki sposób rozliczyć sesję. Masz do wyboru kilka możliwości.

Plug & Charge

To najwygodniejszy wariant. Podjeżdżasz do kompatybilnej ładowarki, podłączasz kabel, a samochód sam identyfikuje się w systemie. Nie musisz otwierać aplikacji, wybierać stanowiska ani przykładać karty RFID.

Jest jednak jeden warunek: samochód, ładowarka i operator muszą obsługiwać Plug & Charge, a funkcja musi być poprawnie skonfigurowana. Nie każde auto naładuje się więc automatycznie na każdej stacji.

Aplikacja

To jeden z najczęstszych sposobów uruchamiania sesji. W aplikacji operatora widzisz dostępne ładowarki, wybierasz konkretną stację i rozpoczynasz ładowanie. Na części stacji znajdziesz też kod QR, po zeskanowaniu którego trafisz na stronę lub do aplikacji, gdzie uruchomisz sesję i zapłacisz.

Przed dłuższą trasą dobrze mieć zainstalowane aplikacje operatorów, z których zamierzasz korzystać. Nie musisz jednak instalować ich kilkunastu, kilka najpopularniejszych zwykle wystarczy.

Karta RFID

To popularne rozwiązanie dla osób, które często korzystają z ładowarek. Przykładasz kartę do czytnika na stacji, żeby rozpocząć lub zakończyć sesję. Karta RFID nie musi być kartą płatniczą, najczęściej po prostu identyfikuje Twoje konto u operatora lub dostawcy usługi roamingowej. Działa trochę jak klucz do całej sieci ładowarek.

Karta płatnicza

Na części stacji zapłacisz bezpośrednio kartą, bez zakładania konta u operatora czy szukania karty RFID. To wygodna opcja, jeśli z danej ładowarki korzystasz tylko okazjonalnie. Pamiętaj jednak, że nie każdy słupek ma terminal płatniczy, więc nie zawsze jest to opcja dostępna.

Kabel własny czy kabel ze stacji?

To pytanie dobrze zapamiętać, bo może oszczędzić sporo stresu przy pierwszym ładowaniu.

• AC. Często potrzebujesz własnego kabla Type 2-Type 2, zwłaszcza gdy ładowarka ma samo gniazdo.
• DC. Kabel CCS zazwyczaj jest na stałe przypisany do ładowarki.

Prosta zasada: przy Type 2 kabel może być Twój, przy CCS znajdziesz go na miejscu. Konstrukcje ładowarek bywają jednak różne, więc zawsze zerknij, czy przy stanowisku faktycznie wisi przewód.

Tesla Supercharger, dlaczego z Teslą jest jeszcze prościej?

Superchargery Tesli mają własny sposób obsługi. Jeśli jeździsz Teslą i masz odpowiednio skonfigurowaną usługę, wygląda to zwykle bardzo prosto: podłączasz kabel, a samochód zostaje automatycznie rozpoznany. Nie musisz za każdym razem wybierać stanowiska w aplikacji.

Sytuacja zmienia się, gdy podjeżdżasz samochodem innej marki. Część Superchargerów jest dostępna także dla innych aut elektrycznych, ale nie wszystkie: dostępność zależy od konkretnej lokalizacji oraz zgodności samochodu z infrastrukturą. W takim przypadku zwykle trzeba skorzystać z aplikacji Tesli, wybrać stanowisko i dopiero wtedy rozpocząć sesję.

Jeśli jeździsz elektrykiem innej marki i planujesz ładowanie na Superchargerze, sprawdź wcześniej w aplikacji Tesli, czy dana lokalizacja jest dostępna dla Twojego samochodu. Nie każdy Supercharger obsłuży bowiem każdy samochód elektryczny.

Pierwsze ładowanie krok po kroku

Skoro znasz już rodzaje wtyczek, czas na najważniejszą część: co właściwie zrobić przy pierwszym podjechaniu do ładowarki.

1. Zaparkuj przy właściwym stanowisku. Sprawdź, gdzie w samochodzie znajduje się gniazdo i czy przewód ze stacji sięgnie wygodnie.
2. Otwórz klapkę ładowania. W zależności od modelu zrobisz to przyciskiem, z ekranu, z aplikacji albo po prostu naciskając samą klapkę.
3. Wybierz odpowiednie złącze. Przy ładowaniu AC szukasz Type 2, przy DC CCS, a w starszym samochodzie być może CHAdeMO. Jeśli trafiasz na ładowarkę AC bez przewodu, wyciągasz z bagażnika własny kabel Type 2-Type 2.
4. Autoryzuj ładowanie. W zależności od stacji może to być aplikacja, karta RFID, karta płatnicza albo Plug & Charge. Czasem kolejność jest odwrotna i najpierw podłączasz kabel, a dopiero potem uruchamiasz sesję. Najbezpieczniej kierować się instrukcją na ekranie ładowarki.
5. Podłącz kabel. Wsuń wtyczkę do gniazda samochodu. Przy DC może to wymagać odrobiny siły, bo przewód CCS jest ciężki, to normalne. Po poprawnym podłączeniu samochód i ładowarka same sprawdzą połączenie.
6. Poczekaj na start ładowania. Na ekranie samochodu albo ładowarki pojawi się informacja o rozpoczęciu sesji, aktualnej mocy i poziomie naładowania.
7. Zakończ sesję i odłącz kabel. Zatrzymaj ładowanie w sposób wskazany przez samochód lub ładowarkę. Jeśli przewód jest zablokowany, najpierw odblokuj auto albo zakończ sesję, dopiero potem wyjmij wtyczkę i odłóż kabel na miejsce. Własny kabel Type 2-Type 2 zabierasz oczywiście ze sobą.

Najczęstsze pytania o ładowanie elektryka

Czy można pomylić wtyczkę?

To jedna z częstszych obaw osób, które jeszcze nie ładowały samochodu elektrycznego. W praktyce złącza mają różne kształty i nie da się wetknąć dowolnej wtyczki w dowolne gniazdo.

Warto jednak znać jeden szczegół: CCS wykorzystuje górną część złącza Type 2, dlatego gniazdo CCS w samochodzie wygląda jak Type 2, tylko z dwoma dodatkowymi dużymi stykami na dole. Nie musisz jednak zapamiętywać budowy złącza, wystarczy spojrzeć na oznaczenie na ładowarce: AC to Type 2, DC to CCS. Sam samochód zwykle dodatkowo pokazuje, jaki rodzaj ładowania został podłączony.

Czy można ładować w deszczu?

Tak. Samochody, przewody i ładowarki są projektowane z myślą o użytkowaniu na zewnątrz i w różnych warunkach pogodowych.

Nie majstruj jednak przy uszkodzonych przewodach czy sprzęcie. Jeśli kabel lub ładowarka wygląda na uszkodzoną, lepiej wybrać inne stanowisko.

Czy można odejść od samochodu podczas ładowania?

Tak. Po rozpoczęciu sesji przewód jest zwykle blokowany w samochodzie i nie da się go po prostu wyciągnąć, więc możesz spokojnie pójść do sklepu, restauracji czy toalety.

Jedno warto mieć z tyłu głowy: po zakończeniu ładowania nie zajmuj niepotrzebnie stanowiska, zwłaszcza przy szybkich ładowarkach, gdzie inni kierowcy mogą czekać na swoją kolej.

Czy szybkie ładowanie niszczy baterię?

Nie, przynajmniej nie pojedyncza czy okazjonalna sesja DC. Współczesne samochody mają rozbudowane systemy zarządzania baterią, które na bieżąco kontrolują temperaturę, napięcie i moc ładowania.

W praktyce to samochód decyduje, ile energii może w danym momencie przyjąć. Jeśli bateria jest zimna albo poziom naładowania jest już wysoki, moc może zostać ograniczona. Dlatego nawet ładowarka opisana jako 350 kW wcale nie musi przez cały czas ładować auta z taką mocą. To normalne.

To naprawdę nie jest skomplikowane

Pierwsze ładowanie może przypominać obsługę urządzenia z kilkudziesięciostronicową instrukcją, ale w praktyce po kilku sesjach większość kierowców w ogóle się nad tym nie zastanawia. Podjeżdżasz, sprawdzasz, czy potrzebujesz AC czy DC. Przy AC ewentualnie sięgasz po własny kabel Type 2-Type 2, a przy DC bierzesz gotowy kabel CCS ze stacji. Potem autoryzujesz sesję aplikacją, kartą albo dzięki Plug & Charge, podłączasz samochód i czekasz. To naprawdę wszystko.

Najważniejsze informacje w skrócie

• Type 2 to podstawowe złącze do ładowania AC.
• CCS służy do szybkiego ładowania DC.
• CHAdeMO spotkasz już głównie w starszych samochodach.
• Przy części ładowarek AC potrzebujesz własnego kabla Type 2-Type 2.
• Przy ładowarkach DC kabel CCS jest zwykle zamontowany na stałe.
• Sesję uruchomisz aplikacją, kartą RFID, kartą płatniczą albo dzięki Plug & Charge.
• Tesla Supercharger automatycznie rozpoznaje Teslę, ale dostępność dla innych marek zależy od konkretnej stacji.
• Nie każdy samochód ładuje się z maksymalną mocą podaną na ładowarce.
• AC sprawdza się najlepiej na co dzień, a DC w trasie.

Jeśli więc rozważasz zakup samochodu elektrycznego, a największą obawą jest to, że nie będziesz wiedzieć, jak go naładować, możesz być spokojny. Pierwsza sesja bywa lekko stresująca, druga jest już dużo prostsza, a przy trzeciej najpewniej w ogóle się nad tym nie zastanowisz.

A jak wyglądało Wasze pierwsze ładowanie? Bezstresowo, czy jednak było trochę nerwowego patrzenia na ekran i zastanawiania się, który przycisk nacisnąć?